Akdağmadeni
>

MÜRŞİDE YOL VERİN BİZDE VARALIM

CANDA OLAN OL CAN NURU GÖRELİM

İLMİ KUR'AN OKUYALIM BİLELİM

İLMİ VEREN BİR ALLAH IM VAR BENİM

Nakşibendi Üveysi Ders Tarifesi

EY İNSAN KENDİNİ ASLA ÇARESİZ HİSSETME ALLAH TEALA BİR KAPI KAPAR BİN KAPI AÇAR

(İrşadi Bayburdi)

» Akdağmadeni



Akdağmadeni Yozgat Tarihçe

akdağmadeni (5)    Akdağmadeni, yerleşim yeri olarak XIX. Yüzyılın ortalarında ve idari yetkiye de haiz bir isimli kurşun işletmesi müdürlüğü olarak kurulmuş ve Madenciler nahiyesi diye adlandırılmıştır. İlçemiz tarihi 1815 yılına kadar ormanlık olduğu için bilinmemektedir. İşletmenin şimdiki belediye garajının bulunduğu yere kurulmasıyla; Gümüşhane, Trabzon, Arapgir ve Ahıska’dan gelen işçilerle nüfuz hayli artmış ve 1871 tarihinde ilçe hüviyeti kazanmıştır. 1923 yılında kasaba 1.250 hani iken Rum ve Ermenilerin 1924-1927 yılında Yunanistan’a mübadele suretiyle nakilleri üzerine nüfus miktarı oldukça azalmıştır. Aynı tarihte Yunanistan’dan Selanik’in Kayalar bölgesinden mübadele suretiyle gelen 266 hane Türk kasabaya yerleştirilmiş ise de, bunların bir kısmının başka taraflara göçleri üzerine nüfus eksilmesi uzun yıllar telafi edilememiştir. Yine bu tarihlerde köylerde de mübadele yapılmış, Romanya, Bulgaristan (1951) ve 1935 yılında Yugoslavya’dan gelen 790 hane menkul aile köylere yerleştirilmiştir. Hariçten gelen bu mübadil ve göçmenlerden 2/3’ü yurt içinden başka kazalara göç etmişlerdir. Gelen mübadillerin tütüncü olmaları nedeniyle tütün mıntıkasında yerleştirilmiştir. Bulunan akrabalarının yanlarına gitmek istemeleri tekrar göçmelerine sebep olmuştur.

       Akdağmadeni’nin kuruluşu, itibariyle civar ilçelere nazaran uzun bir geçmişe sahiptir. Bağlı bulunduğu Yozgat ili uzun yıllar Bozok Sancağı adi ile anılan ve Kayseri’yi de içine alan sancağın merkezi kazanın şimdiki Çepni köyü olan Karahisar Beyramşah kazasına bağlı göstermektedir. İlçenin merkezi 1815 yılına kadar ormanlık olduğu bugünkü kasabaya bağlı civar Güneyli Mahallesi’nin kasaba içindeki havuzda (Şimdiki Pazaryeri) hayvanları korkarak sulamaya getirdikleri ve çamlığın sıklığından hayvanların zor girdiği söylenmektedir. 1860 yılında Karahisar Beyramşah kazasına bağlı bir nahiye vücuda gelmiş ve Akdağmadeni 1871 yılında da Karahisar Beyramşah kazası inşa edilerek Akdağmadeni nahiyesine kaza teşkilatı kurulmuş ve Yozgat’a bağlanmıştır.

Coğrafi Yapı

YÜKSELTİLERİ

       İlçe merkezinin,özellikle doğu,güney ve kuzey kesimleri oldukça yüksek tepelerden oluşmaktadır. Sahip olduğu toprakların birçoğu dağlık olan ilçenin, en önemli yükseltisi 2.166m yüksekliğe sahip olan ve kızılca ova köyü arazisinde bulunan “Nalbant Tepesi”dir. Aynı,zamanda da ilçenin en yüksek tepeleri bu bölgede bulunmaktadır.

KONUMU 

       İlçe jeolojik açıdan, masif üzerindedir. İlçenin Sivas sınırını çizen Akdağlar’ın yapısında genellikle 2.zamanın kalkerleri yaygındır. Eteklerinde de neojen tortulları yer almaktadır. Denizden yüksekliği 1352 m olan ilçenin yüzölçümü ise, 1.796 Km.²’ dir.

       Akdağmadeni Yozgat’ın, 102 Km. doğusunda bulunan ilçe,doğuda; Yıldızeli ve Şarkışla(Sivas) ve Kuzeyde ise,Kadışehri ilçeleriyle çevrilidir. Matematiksel konum itibariyle, 39°, 39`,39“ enlemleri ile 35,53`,11“ boylamları arasında yer almaktadır.

AKARSULARI

       İlçe topraklarında büyük sayılabilecek akarsu kaynakları bulunmakla birlikte,en önemli akarsuyunu “Göndelen Suyu”teşkil etmektedir.Sert aktığı için “Hayvan Gönünü Delen” anlamında “Göndelen” ismi verilen bu su ilçenin Başçatak köyü dağlarından doğar. Sivas-Yıldızeli’nden doğan Çakraz Suyu ile Handeresi Suyu’nu da alarak, Gündüzler ve Kayabaşı köyleri arazisinde Çekerek Irmağına karışır.Amasya sınırlarında ise, Yeşilırmak’la birleşmektedir. Göndelen suyu boyunca 1920′li Yıllarda 150adet Su Değirmeni’ni kurulu olduğu bilinmektedir.İlçe topraklarında  daha ziyade,halk arasında “Öz” diye bilinen dere ve çaylar mevcuttur. bunların başında ise, “Maden Özü” gelmektedir. Maden Özü; ilçe merkezi yakınlarından doğarak, İlçe merkezi yakınlarından doğarak, ilçeden geçen Köklü deresi ile Özer köyü arazisinden doğarak “Özer Suyu” adını taşıyan akarsu kaynaklarından oluşmaktadır. Diğer yandan; Kurtkayası,Babı,Düşükkavak,Büyükkavak,Bahçe,Hayat ve Çoşan dereleri de,belli başlı özlerini oluşturmaktadır.Bütün bu akarsular Mart,Nisan ve Mayıs aylarında taşkınlar oluşturmakta;Temmuz ve Ağustos aylarında azalmaktadır.

İklim & Bitki Örtüsü

İKLİMİ

       İlçede, karasal iklim hakim olup ormanlık ve yaylalık alanlarla kaplı olduğundan dolayı bazen de Karadeniz iklimi özelliğini göstermektedir. Yazları serin, kışları ise,soğuk ve yağışlı geçmektedir. Yağışlar genellikle, ilkbahar ve sonbahar mevsimine rastlamaktadır.Bu aylarda yağışların miktarı da bir hayli artmaktadır.

       Yıllık yağış miktarı ortalama olarak, 480-500 mm. civarındadır. Sahip olduğu toprakların büyük bir bölümü ormanlarla kaplı olduğundan, il il en çok yağış alan ilçesi konumundadır. Ortalama sıcaklığın 8-12°c olduğu ilçede,yaz aylarındaki sıcaklığın ise,20-25°c arasında değiştiği görünmektedir.Yaz aylarının aşırı sıcağında,sulu tarımda kullanılan özlerin(dere)suyu oldukça azalmaktadır.Rüzgârlar ise,genelde güney ve doğu yönlerinden esmektedir.

       Kar yağışının yoğun olduğu zamanlarda ulaşımda sıkıntılar yaşanmakta ancak ilgili kuruluşlarca yapılan kar mücadelesi sonucu bu güçlük aşılmaktadır.Kışın ağır geçtiği zamanlarda,özellikle E-88 Devlet Karayolu güzergâhının;Pazarcık,Oluközü ve Apdurrahmanlı virajları tehlike oluşturmaktadır;zaman zaman ulaşımı da engellemektedir.

BİTKİ ÖRTÜSÜ

       İlçe merkezinin,genellikle doğu ve güneydoğusu ormanlık alanlarla kaplıdır çok geniş alana yayılan sarıçam,meşe,yabani kavak ve sulak alanlarda söğüt ve kavak başta olmak üzere,İsirin,Kurumut,Karamaz, Karamık,Yılgın,Böğürtlen,Kuşburnu,Alıç ve İğde gibi değişik ağaç türlerine rastlanmaktadır.Çalılıklarda önemli bir yer kaplamaktadır.İlçe genelinde 100.662 Hektar olan,ormanlık alanlardan ibarettir.

       Ormanlık alanlarda bol miktarda mantar yetişmektedir.Sarıevlek, Karaevlek ve Yeryaran adını taşıyan mantarlar başlıca mevsim yiyeceğini teşkil etmektedir.Ayrıca,sahlep(salep)de bol miktarda yetişmektedir. Ayrıca başka bir mantar türü olan göbelek de çeşitli yerler de bol miktarda bulunmaktadır.Göbelek mantara nazaran daha pahalı olup ilaç sanayinde kullanılmaktadır.Mayıs ve Haziran aylarında göbelek kurutularak satışa sunulmaktadır. Ayrıca Eynelli Köyü ve civarında yetişen ve şifalı bitkilerden olan “Gilebolu” da yeterince ilgi ve değerlendirilmeyi beklemektedir.

Ekonomi Durumu

      © Copyright 2010 CorbisCorporation  Küçük sanayi sitesi bulunan ilçemiz sanayi bakımından pek gelişmemiştir. AKDAĞMADENİ sanayi sitesinde,çeşitli yapı,onarım ve tamirat işleri yapılmaktadır. İlçeye orman ve orman ürünlerin sağladığı gelir küçümsenmeyecek kadar fazladır. Bir çok aile geçimini orman ürünleri satarak, orman işçiliği yaparak sağlamaktadır. İlçede nakliyecilik faaliyeti tarım, orman ve hayvancılığa paralel olarak gelişmiştir. Nakliye faaliyetlerinde kullanılan bir çok nakliye aracı mevcuttur. İlçede faaliyet gösteren otobüs seyahat, yakın il ve ilçelere yolcu taşıyan Minibüs kooperatifi vardır. Bu firmalar ile her saat Yozgat,Ankara, Kayseri,Sivas İstanbul, İzmir ve Mersin’e gitmek mümkündür. İlimizin kalkınmada öncelikli iller arasına alınması ile ilçemizde birçok yatırımın temeli atılmıştır.

       İlçemizin en büyük geçim kaynaklarından biride Avrupa’da çalışan işçilerimizin sağladığı gelirdir. Avrupa’da çalışan işçilerimiz ilçemizin alış veriş hayatına önemli canlılıklar kazandırmaktadır.


Yozgat İlçeleri

Akdağmadeni     Aydıncık     Boğazlıyan     Çandır     Çayıralan     Çekerek     Kadışehri     Saraykent     Sarıkaya     Sorgun     Şefaatli     Yenifakılı     Yerköy