Coğrafi Yapısı
>

MÜRŞİDE YOL VERİN BİZDE VARALIM

CANDA OLAN OL CAN NURU GÖRELİM

İLMİ KUR'AN OKUYALIM BİLELİM

İLMİ VEREN BİR ALLAH IM VAR BENİM

Nakşibendi Üveysi Ders Tarifesi

EY İNSAN KENDİNİ ASLA ÇARESİZ HİSSETME ALLAH TEALA BİR KAPI KAPAR BİN KAPI AÇAR

(İrşadi Bayburdi)

» Coğrafi Yapısı



Bayburt Coğrafi Yapısı

Bayburt ili 40 derece 37 dakika Kuzey Enlemi ile 40
derece 45 dakika Doğu  boylamı, 39 derece 52 dakika Güney enlemi ile 39 derece
37 dakika batı boylamları arasında yer alır. Doğusunda Erzurum, batısında
Gümüşhane, kuzeyinde Trabzon ve Rize, güneyinde Erzincan illeri ile çevrili
Anadolu’ nun kuzey doğusunda Çoruh Nehri kenarında ve denizden 1550 m.
Yükseklikte kurulmuş 3739 km² yüzölçümlü bir ildir.Bayburt ve çevresi
yeryüzü şekilleri bakımından genel olarak üç bölümden oluşmaktadır. Birincisi ;
sahanın batı yarısını oluşturan Bayburt ovası, ikincisi ise akarsuların
oluşturduğu vadiler ve üçüncüsünü de ; yörenin etrafını çevreleyen ve doğu
yarısında yer tutan dağlık alanlardır.

       OVALAR : Yaklaşık olarak 900 km²’ yi bulan
Bayburt ovası, esas itibariyle dört bölümden oluşmaktadır. Güneydoğu bölümünü
oluşturan Keçevi düzü 1600 – 1750 metreler arasında yer tutar, batı kesiminde
yer alan Mormuş düzlüğü 1550 – 1600 metreler arasındadır. Üçüncü bölümü
oluşturan Aydıntepe ovası, kuzeyde yer alır.

Bu ovanın yükseltisi 1450 – 1550 metreler arasındadır.
Dördüncüsü ise kuzeydoğuda, Değirmencik suyu ile Çoruh nehrinin birleştiği
kesimde, Bayburt şehrinin kuzeyinde yer alan Düzeker ovasıdır. Yüzölçümü
bakımından az olan bu ovanın uzunluğu 35 km , genişliği 10 km’yi geçmez,
yükseltisi ise diğer üç ovadan az olup, 1400 – 1500 metreler arasındadır. Bu ova
ve düzlüklerin kuzey ve güneyinde yer alan birikinti yelpazeleri üzerinde
yerleşme merkezleri ve bilhassa köyler kurulmuştur.

       DAĞLAR  : Dağlık alanlar saha yüzölçümünün
% 45’ ini oluşturmaktadır. Bayburt Ovası’nın etrafında sahanın doğu yarısında
dağlık alanlar yer almakta ve ovanın

Kuzeyinde ve güneyinde yüksek sıradağlar
bulunmamaktadır. Güneyde yer alan dağların başlıcaları ; batıdan doğuya doğru,
Pulur (2300 m) , Otlukbeli (2520 m), Saruhan (2400 m), Çoşan (2963 m), Kop (2600
m) ve Çavuşkıran (2580 m) dağlarıdır. Sahanın kuzey kesimindeki dağlar ; batıdan
doğuya doğru, Zülfe (2750 m), Kemer (2856 m), Soğanlı (2750 m), Haldizen (3000
m), Kırklar (3350 m) dağlarıdır. Çoruh nehrinin çizmiş olduğu yayın orta
bölümünde oluşan sahanın doğu kesiminde , nispeten yüksek tepeler (2250 – 2500
m) yer almaktadır. Kaledere tepesi (2500 m), Ziyaret tepesi (2400 m) gibi.

       YAYLALAR : İlimiz, Coğrafi
konumuyla, ülke genelinde fazlaca yaylaya sahip illerinden biridir. Yaylalarımız
genel olarak Kop ve Soğanlı dağlarında bulunmaktadır. Bunlardan bazıları
Aydıntepe, Akbulut, Cumavank, Otlukbeli, Yazyurdu, Yoncalı, Tohnovi, Çtavdar,
Somarova, Karakay, Menge, Seydiyakup, Gökçedere, Dumlu, Günbuldu, Şur, Irmak,
Eser, Çukur, Ardıçgözü, Armutlu, Göloba, Çençül ve Kop yaylaları.

AKARSULAR :İlin
ve ülkemizin en önemli su kaynaklarından biri olan Çoruh

Nehri kaynağını Mescit dağlarından 3239 m.
Alarak il sınırlarına güney doğudan girmektedir. Nehrin oluşması esnasında Masat
vadisinden gelen ana kaynak ile Kop dağlarının eteklerinden gelen kop suyu maden
bucağında birleşirler, alt kısımlarındaki diğer küçük Derelerin sularını da
toplayan Çoruh nehri, şehre ulaşır. Şehir yerleşimininorta bölümünden
güney – kuzey doğrultusunda geçen Çoruh aynı yönde akışına bir süre daha devam
eder. Düzeker ovasında diğer önemli yan kolu olan Değirmencik Suyunu alır.
Değirmencik suyu Otlukbeli ve Pulur dağlarından kaynağını alan Beşpınar deresi
ile Pulur (Gökcedere) deresinin Mormuş ovasında birleşen suyu ile Akşar ve
Sorkunlu derelerinin sularından oluşur. Çoruh nehri Değirmencik suyunu aldıktan
sonra suları iyice çoğalır ve dirsek yaparak doğuya yönelir. Daha sonra nehir
dar ve derin olan Çoruh vadisine girer ve batı doğu doğrultusunda akışına devam
ederek ili terk eder.

       GÖLLER  : İlimiz gölleri genelde
krater gölleri olup, Soğanlı Dağları üzerinde yer almaktadır. Bunlardan bazıları
Haldizen (Balıklı Göl), Göloba (Atlı Göl) v.s.

       İKLİM : Bayburt’ta doğu Karadeniz
iklimi ile doğu Anadolu iklimi arasında, karasal özellikleri ağır basan bir
geçiş iklimi hüküm sürmektedir. Bu nedenle yazları sıcak ve kurak, kışları ise
soğuk ve yağışlı geçmektedir. Ancak, gerek ortalama yüksekliğin azlığı, gerekse
vadiler sisteminin oluşturduğu “Mikroklima” sayesinde Doğu Anadolu’ ya göre
iklim yumuşaktır. Yaz günleri genellikle Mayıs – Eylül ayları arasında kendini
göstermektedir.  Bayburt’ta yağışlı günler 102, ortalama yağış 433,4 mm’dir. En
yüksek sıcaklık 36,2 C (20.07.1962) ve en düşük sıcaklık –26,2 C (29.01.1964),
ortalama ısı ise 7,0 C derecedir.

      
BİTKİ ÖRTÜSÜ :

Bitki örtüsü açısından çeşitlilik göstermesine
rağmen, zengin değildir. İl arazisinin % 27’si ekilebilir arazi, % 2’si Çayır, %
3’ü  Orman, % 49’u Mera ve yayla, %19’u ise kayalık ve bozkırdır.

       ORMANLAR : Çok eski yıllarda
çamlık olduğu bilinen bu yörede, bilinçsiz kesim, yangın ve teknolojik
hareketler sonun da bu gün orman yok denecek kadar azdır. Çoruh vadisi
bölümlerinde meşenin hakim olduğu dağınık ağaç toplulukları mevcuttur. Yer yer
kızıl çam, ardıç, gürgen, yabani armut (ahlat) ve bodur dağ kavaklarına
rastlanmaktadır. Su kaynakları boyunca kavak ve söğüt ağacı varlığı da önemli
yer tutmaktadır. Son yıllarda ağaçlandırma çalışmalarına hız verilmiş olup,
Bayburt Valiliğince 1995 yılında projelendirilerek uygulamaya konulan Aslan Dağı
Vilayet Ormanına bu güne kadar toplam 624.438 adet sarı çam, akasya, alyantus ,
S.söğüt, N.söğüt, Süs ağacı, Akçaağaç ve Y. Akasya türlerinden ağaçlar
dikilmiştir. 2001 yılında ağaçlandırma konusunda Bayburt Valiliğince yeni bir
atağa kalkılmış, her köye 1 orman projesi çerçevesinde Değirmencik Köyü
sınırları içerisinde bulunan Kızıldağda , Kızıldağ Vilayet Ormanı adı altında
1500 dönüm arazi sürülerek , dikime hazır hale getirilmiştir. Yine Mutlu ve
Balca köylerinde de 200’ er dönümlük arazi sürülerek dikime hazır hale
getirilmiştir. Bu araziler 2002 yılı ilkbaharında ağaçlandırılacaktır.
Ağaçlandırma projeleri çerçevesinde yine Bayburt Valiliğince Yeşil Koridor
projesi uygulamaya konmuş ve Bayburt’a hangi yönden gelinirse gelinsin Yeşil bir
Koridordan geçmesi amaçlanarak Bayburt – Erzurum  , Bayburt – Gümüşhane ,
Bayburt – Erzincan  karayolları yol kenarlarında ağaçlandırma çalışmaları
başlatılmıştır. Ayrıca Bayburt Valiliğince Bayburt – Erzurum karayolu üzerinde
gez köyü mevkiinde Çoruh Kıyısı Vilayet Ormanı adı altında bir proje
başlatılmıştır. Ayrıntılı bilgiler projeler kısmındadır.