Milli Mücadele de Siirt

SONAY EMLAK

ISTANBUL SİLİVRİDE SATILIK DAİRELER ARSALAR TARLALAR KİRALIK DAİRELER

İletişim Tlf : 0541 727 98 11 / Büro Tlf: 0212 727 98 11

» Milli Mücadele de Siirt



Milli Mücadele de Siirt

  Siirt, Milli Mücadele Dönemi nde toprak ağalığı düzeninin ve aşiret  ilişkilerinin egemen olduğu tipik bir kasabaydı. Siirt in, Rus tehlikesini  atlattıktan sonra, karşılaştığı diğer bir tehlike de İngiltere idi. İngilizlere  ait bir birlik, halka gözdağı vermek amacıyla Siirt e gelerek birkaç gün  kaldıktan sonra geri çekilmişti. Siirt, bunun dışında yabancı güçlerin işgaline  uğramamıştır. Müdafaa-i Hukuk Derneği ni teşkil eden Siirt in münevver  zümresinin Milli Mücadele nin gerçekleşmesinde gösterdiği medeni cesaret  takdire değer bir vatanseverliktir.

  II. Meşrutiyet Dönemi nden itibaren Siirt ten de milletvekili seçilmeye  başlanmış, ilk olarak Abdulrezzak Efendi; 1908-1912 tarihleri arasında bağımsız  milletvekili olarak görev yapmıştır. Daha sonra sırasıyla; Nazım Bey (Nisan  1912-Ağustos 1912), Şeyh Nasreddin Efendi (1914-1918) tarihleri arasında görev  yapmıştır.

  Ardından Siirt ten Halil Hulki Bey; 12 Ocak 1920 de toplanan Dördüncü Dönem  Osmanlı Meclis-i Mebusan ında Siirt i temsil etmiştir. Siirt, Milli Mücadele  Hizmetlerine devam ederek, Siirt Müdafaa-i Hukuk Derneği olarak önce  Vahideddin e, Sadaret e, Hariciyye ye, İtilaf Devletleri Müesseseleri ne,  İzmir deki Reddi İlhak Cemiyeti ne, Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri ne telgraflar  gönderilmiştir.

  Anadolu nun her il ve ilçesinde olduğu gibi Siirt te de "Müdafaa-i Hukuk  Derneği" kurulmuş, başkanlığına da İl in eski müftüsü Halil Hulki AYDIN  getirilmiştir. Üyeleri, Ömer ATALAY, Siirt Belediye Başkanı Hamit Bey, İl in  ileri gelenlerinden Hamza Hilmi, Bekir Sıtkı ve Abdulkerim Bey lerden ibaretti.  Siirt, Milli Mücadele yıllarında Bitlis Vilayeti ne bağlı bir sancaktı.  Sancağın, Merkez Kaza dışında 5 kazası vardı. Bunlar; Pervari, Garzan, Eruh,  Şirvan ve Şırnak tı. Sancağın en kalabalık kazası Siirt Merkez kazası idi.  Bununla birlikte Siirt in nüfusunda 1890 lardan itibaren hızlı bir düşüş olmuş,  60.000 dolayında olan kaza nüfusu 1914 te 30.000 civarına inmiş, bu düşme  I.Dünya Savaşı Dönemi nde de devam etmiştir.

  Cumhuriyet Döneminde il yapılan Siirt, 1924 te Hakkari nin Beytüşşebap ın;  1926 da Diyarbekir İli nin ilçesi Beşiri yle Muş un ilçesi Sason un  katılmasıyla genişledi. Ancak Beytüşşebap, 1936 da yeniden il yapılan  Hakkari ye bağlandı. 1938 de Garzan (Şimdiki ismi Yanarsu) ilçesinin merkezi  Mısrıç a (Bugün Kurtalan) taşındı ve aynı ilçeye bağlı Baykan bucağı ilçe oldu.  Aynı yıl Sason a bağlı bucak olan Hazo, Kozluk adıyla ilçe yapıldı. 1943 te  Garzan ilçesinin ve merkezinin adı Kurtalan olarak değiştirildi. 1957 de  Beşiri nin bucağı olan İluh, Batman adıyla ilçe yapıldı. 1962 de Pervari  ilçesinin Müküs (Şimdiki ismi Bahçesaray) bucağı, Van ın Gevaş ilçesine  bağlandı. 1990 yılında Siirt in Batman, Beşiri, Kozluk ve Sason ilçeleri yeni  kurulan Batman iline bağlandı. Aynı yıl Siirt in Şırnak ilçesiyle, Eruh tan  ayrılarak ilçe yapılan Güçlükonak beldesi yeni kurulan Şırnak iline bağlandı ve  Merkez ilçeye bağlı Tillo bucağı Aydınlar adıyla ilçe yapıldı.

  Evliya Çelebi nin Seyahatnamesi nde Siirt [değiştir]Eski tarihçilerin sözlerine  göre, Yezdicert Şah yapısı eski bir beldedir. Hükümdardan hükümdara intikal  edip, sonunda Hz.Ömer evladından Hz.Abdullah Yezid kavmi elinden fethetmiştir.  921 tarihinde Diyarbekir Valisi ve I.Selim in Veziri Bıyıklı Mehmet Paşa ya  Molla İdris in teklif ve tedbiri ile bu Siirt Han ı itaat edince, memleket  kendisine ebedi olarak bırakılmıştır. Sonra Han ın sülalesi yok olunca  Diyarbekir Bey i, Sancak Merkezi olmuştur. Bey inin 333.883 akçe hası, 7  zeameti, 133 timarı, aleybeyisi ve çaribaşisi vardır. Kanun üzere cebelileriyle  800 asker olur. 500 asker de beyinin var. Diyarbekir Valisi ile memur oldukları  sefere giderler.


Siirt Tarihçe

Siirt Adının Kaynağı   I   Siirt Tarihi   I   İslam Uygarlıkları Dönemi   I   Anadolu Selçukluları ve Osmanlı Dönemi   I   19. Yüzyılda Siirt   I   Milli Mücadele de Siirt   I   Siirt in Yapısı ve Yeri